Vajinoplasti, vajina kanalını ve çevre dokuları yeniden şekillendiren cerrahi bir işlemdir. Çoğu zaman doğumdan sonra genişleme hissi nedeniyle konuşulur. Yakınmaların bir bölümünde pelvik taban egzersizleri gibi ameliyatsız seçenekler önce denenebilir.
Bu yazıda
- Hangi yakınmalar için konuşulur?
- Ameliyatsız seçenekler var mı?
- Gevşeklik hissi neden olur?
- Sarkma ile farkı nedir?
- Pelvik taban egzersizleri nasıl yapılır?
- Lazer ve radyofrekans uygulamaları
- Nasıl yapılır?
- Perineoplasti nedir?
- İşlem günü nasıl geçer?
- İyileşme ve riskler
- Doğumdan ne kadar sonra değerlendirilir?
- Olası riskler ayrıntılı
- Karar vermeden önce neleri sormalısınız?
- Sık sorulan sorular
- Kaynaklar
Hangi yakınmalar için konuşulur?
- Doğumdan sonra vajinada genişleme ya da gevşeklik hissi
- Cinsel ilişkide hissin azaldığını düşünmek
- Vajinadan hava gelmesi
- Banyodan sonra vajinadan su gelmesi
Bu yakınmalar sık görülür ve konuşulması zor olabilir. Görüşmede önce yakınmanın ne olduğu ve hangi seçeneklerin uygun olabileceği konuşulur.
Ameliyatsız seçenekler var mı?
Evet. Pelvik taban egzersizleri (Kegel egzersizleri) kasları güçlendirir ve bazı kadınlarda yakınmaları belirgin biçimde azaltabilir. Egzersizlerin doğru yapılması önemlidir; bunu öğrenmek için fizyoterapist desteği de alınabilir. İdrar kaçırma da varsa bu egzersizler onun için de yararlı olabilir.
Gevşeklik hissi neden olur?
Vajina esnek bir yapıdır. Normal doğumda bebeğin geçişiyle vajina duvarları ve pelvik taban kasları gerilir. Doğumdan sonra dokuların bir bölümü toparlanır; ancak birden fazla doğum, iri bebek, uzun ikinci evre ya da doğum sırasında yırtık gibi durumlarda gevşeklik hissi kalabilir. Yaşlanma ve menopozdaki hormon değişiklikleri de dokuları etkiler.
Gevşeklik hissi her zaman yapısal bir bozukluk anlamına gelmez. Pelvik taban kaslarının zayıflığı da benzer bir his yaratabilir ve bu durum egzersizlerle düzelebilir.
Sarkma ile farkı nedir?
Vajina duvarlarında ya da rahimde sarkma (prolapsus) varsa durum farklı değerlendirilir. Sarkmada vajinadan dışarı doğru bir kitle hissi, aşağı doğru basınç ya da idrar ve dışkılamayla ilgili yakınmalar olabilir. Bu durumda estetik amaçlı bir işlemden çok, sarkmaya yönelik tedavi seçenekleri konuşulur. Bu yüzden görüşmede ayrıntılı bir muayene yapılır.
Pelvik taban egzersizleri nasıl yapılır?
Pelvik taban egzersizlerinde idrarı tutar gibi kaslar sıkılır, birkaç saniye tutulur ve sonra gevşetilir. Egzersizlerin etkili olması için:
- Doğru kası bulmak (karın, kalça ve bacakları sıkmadan)
- Düzenli yapmak, gün içinde birkaç sete bölmek
- Sonuç için birkaç ay sabırlı olmak
gerekir. Doğru kası bulmakta zorlanıyorsanız muayenede ya da bir pelvik taban fizyoterapistiyle çalışmak yardımcı olur.
Lazer ve radyofrekans uygulamaları
Vajinal gevşeklik için lazer ve radyofrekans gibi enerji tabanlı uygulamalar da tanıtılmaktadır. Bu yöntemlerin uzun dönem etkinliği ve güvenliğine ilişkin kanıtlar sınırlıdır; ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) bu uygulamaların estetik amaçlı kullanımı konusunda uyarı yayımlamıştır. Size uygun olup olmadığı ve beklentiler görüşmede açıkça konuşulur.
Nasıl yapılır?
Vajinoplasti genel ya da bölgesel anestezi ile yapılır. Vajinanın arka duvarındaki gevşemiş dokular ve kaslar onarılır, gerekirse giriş bölgesi yeniden şekillendirilir. Hangi tekniğin uygun olduğu muayene bulgularına göre belirlenir.
Perineoplasti nedir?
Perineoplasti, vajina girişi ile anüs arasındaki bölgenin (perine) onarılmasıdır. Doğumda yırtık ya da kesi sonrası bu bölgede gevşeklik, iz dokusu ya da ağrı kalabilir. Perineoplasti tek başına ya da vajinoplastiyle birlikte yapılabilir. Doğum sonrası iz dokusuna bağlı ağrı varsa amaç estetikten çok ağrının giderilmesidir.
İşlem günü nasıl geçer?
İşlemden önce muayene, kan tetkikleri ve anestezi değerlendirmesi yapılır. Kullandığınız ilaçlar ve geçmiş ameliyatlarınız önceden konuşulur. İşlem genel ya da bölgesel anestezi ile yapılır. İşlemden sonra kısa bir gözlem süresi vardır; eve dönüş zamanı işlemin kapsamına göre belirlenir. Eve dönerken yanınızda bir yakınınızın bulunması önerilir.
İyileşme ve riskler
İyileşme döneminde ağrı ve hassasiyet beklenir. Cinsel ilişki ve spor için genellikle birkaç hafta beklenmesi önerilir; süre size özel olarak anlatılır. Kanama, enfeksiyon, ilişkide ağrı ve beklenen sonucun oluşmaması olası riskler arasındadır ve karar vermeden önce konuşulur.
Doğumdan ne kadar sonra değerlendirilir?
Doğumdan sonraki aylarda dokular toparlanmaya devam eder. Emzirme döneminde hormon değişiklikleri vajinayı daha kuru ve ince hâle getirir; bu da yakınmaları olduğundan farklı hissettirebilir. Bu yüzden vajinoplastinin, doğum sonrası iyileşme ve emzirme dönemi tamamlandıktan sonra ve pelvik taban egzersizleri yeterince denendikten sonra değerlendirilmesi önerilir.
Olası riskler ayrıntılı
- Kanama ve enfeksiyon: Her ameliyatta olduğu gibi olası risklerdir.
- İlişkide ağrı: Vajina fazla daraltılırsa ya da iz dokusu oluşursa ilişki ağrılı olabilir. Bu yüzden daraltmanın derecesi dikkatle planlanır.
- Beklenen sonucun oluşmaması: Yakınmalar tam olarak geçmeyebilir.
- İdrar yolu sorunları: Seyrek olarak idrar yapmada geçici zorluk görülebilir.
Bu riskler ve riskleri azaltmak için yapılacaklar karar vermeden önce açıkça konuşulur.
Karar vermeden önce neleri sormalısınız?
- Yakınmamın nedeni ne: kas zayıflığı mı, yapısal bir değişiklik mi, sarkma mı?
- Ameliyatsız seçenekleri denedim mi, ne kadar süre?
- İleride gebelik planım var mı?
- İdrar kaçırma da var mı, onun için ayrıca ne yapılmalı?
- İyileşme süresi ve riskler neler?
Gebelik planınız varsa ameliyatı ertelemek ve önce egzersizleri denemek çoğu zaman daha uygundur. İyileşme dönemi için: genital estetik sonrası iyileşme.
Sık sorulan sorular
Vajinoplasti idrar kaçırmayı da düzeltir mi?
Vajinoplasti idrar kaçırma tedavisi değildir. İdrar kaçırma da varsa ayrıca değerlendirilir ve gerekirse ona yönelik tedavi planlanır.
Sonra normal doğum yapabilir miyim?
Doğum şekli gebeliğin seyrine göre belirlenir. Ameliyattan sonra gebelik planınız varsa bunu önceden konuşmanız önerilir.
Vajinoplasti cinsel hazzı artırır mı?
Bazı kadınlar ilişkide hissin değiştiğini anlatır; ancak cinsel haz birçok etkene bağlıdır ve ameliyatın sonucu herkes için aynı değildir. Beklentiler görüşmede açıkça konuşulur.
Kegel egzersizleri ne kadar sürede etki eder?
Düzenli yapıldığında etkinin hissedilmesi genellikle birkaç ay sürer. Doğru kası çalıştırdığınızdan emin olmak için muayenede kontrol ettirebilirsiniz.
Kaynaklar
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Elective Female Genital Cosmetic Surgery. Committee Opinion No. 795. Obstet Gynecol. 2020;135(1):e36–e42.
- Dumoulin C, Cacciari LP, Hay-Smith EJC. Pelvic floor muscle training versus no treatment, or inactive control treatments, for urinary incontinence in women. Cochrane Database Syst Rev. 2018;10:CD005654.
- U.S. Food and Drug Administration. FDA warns against use of energy-based devices to perform vaginal ‘rejuvenation’ or vaginal cosmetic procedures: FDA Safety Communication. 2018.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı koymaz ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için bir hekimle görüşün.
