Online seanslarda muayene yapılmaz. Ancak ağrıya ya da girişteki zorluğa yol açabilecek başka nedenlerin (enfeksiyon, kuruluk, kızlık zarına ait yapısal farklılıklar gibi) ayırt edilmesi için muayene planın bir parçasıdır. Muayenenin zamanı, siz hazır olduğunuzda birlikte belirlenir; İstanbul dışından gelecekseniz gün önceden planlanır.
Bu yazıda
Muayene neden gerekir?
Girişteki zorluk ya da ilişki sırasında ağrı her zaman vajinismustan kaynaklanmaz. Benzer şikâyetlere yol açabilen başka durumlar da vardır:
- Enfeksiyonlar: Mantar ya da bakteriyel enfeksiyonlar yanma, kaşıntı ve ağrıya neden olabilir (vajinal akıntı).
- Kuruluk: Hormonal değişiklikler, bazı ilaçlar ya da emzirme dönemi kuruluğa ve ağrıya yol açabilir.
- Cilt hastalıkları: Vulva derisini etkileyen bazı hastalıklar ağrılı olabilir.
- Kızlık zarına ait yapısal farklılıklar: Seyrek de olsa girişi mekanik olarak zorlaştırabilir.
- Vulvodini: Görünür bir neden olmadan vulvada süren ağrı.
Bu nedenlerin ayırt edilmesi muayeneyle mümkündür. Uluslararası tanı ölçütleri de girişle ilgili ağrı ve zorlukta başka nedenlerin değerlendirilmesini önerir. Muayene, tedavi planının doğru yöne gitmesini sağlar: vajinismus için yapılan egzersizler bir enfeksiyonu ya da yapısal bir farklılığı çözmez.
Muayene her zaman gerekir mi?
Muayene planın bir parçasıdır, ama zamanı ve şekli kişiye göre değişir. Şikâyetiniz tipik bir vajinismus öyküsüne uyuyorsa (giriş hiç mümkün olmadıysa, tampon kullanılamıyorsa, ağrıdan çok “kapanma” hissi varsa) tedaviye online başlamak ve muayeneyi sonraya bırakmak mümkündür.
Şu durumlarda ise muayenenin daha erken planlanması önerilir:
- İlişki daha önce ağrısızken sonradan ağrılı hâle geldiyse (birincil ve ikincil vajinismus)
- Kanama, kötü kokulu akıntı, kaşıntı ya da yanma varsa
- Ağrı ilişki dışında da (otururken, yürürken) sürüyorsa
- Doğum ya da ameliyat sonrası şikâyet başladıysa
Bu durumlarda ağrının nedeni farklı olabilir; ağrılı ilişki (disparoni) yazısında ayrıntılar var.
Muayene ne zaman yapılır?
Muayenenin zamanı sizin hazır olmanıza göre belirlenir. Vajinismusta muayene korkusu sık görülür. Bu yüzden muayene çoğu zaman tedavinin ilk günü değil, gevşeme çalışmaları ve ilk egzersiz adımlarından sonra planlanır.
Muayeneye geldiğinizde:
- Neyin, hangi sırayla yapılacağı önceden anlatılır.
- Ne kadar süreceğini bilirsiniz.
- İstediğiniz an durdurabilirsiniz.
- Gerekirse yalnızca dış muayene ya da daha az zorlayıcı yollarla başlanır.
İstanbul dışından geliyorsam nasıl planlanır?
Online seanslar bulunduğunuz yerden sürer. Muayene gerektiğinde, Fenerbahçe’deki muayenehaneye geleceğiniz gün önceden planlanır. Birkaç pratik öneri:
- Mümkünse muayene, bir yüz yüze seansla aynı güne denk getirilir; böylece yolculuk sayısı azalır.
- Muayeneden önceki online seanslarda gevşeme çalışmaları güçlendirilir.
- Gelmeden önce varsa önceki muayene, tahlil ya da ultrason sonuçlarınızı paylaşmanız değerlendirmeyi kolaylaştırır.
- Yolculuk sonrası yorgun olmamak için randevu saatini buna göre seçmek işe yarar.
Muayenehane adresi ve yol tarifi iletişim sayfasında.
Bulunduğum şehirde muayene olabilir miyim?
Bu durum birlikte konuşulur. Bulunduğunuz yerde bir kadın hastalıkları uzmanına muayene olduysanız ve sonuçlarınız varsa, bunları paylaşmanız değerlendirmeye yardımcı olur. Ancak vajinismusta muayenenin nasıl yapıldığı önemlidir: aceleyle ya da zorlanarak yapılan bir muayene kaygıyı artırabilir. Bu yüzden muayeneye hazır olup olmadığınız seanslarda birlikte değerlendirilir.
Muayene günü nasıl geçer?
Muayene günü genellikle bir konuşmayla başlar: online seanslarda nereye gelindiği, egzersizlerin nasıl gittiği ve muayeneyle ilgili endişeleriniz konuşulur. Ardından muayenenin hangi adımlardan oluşacağı anlatılır. Muayene, online seanslarda çalıştığınız nefes ve gevşeme teknikleriyle birlikte, sizin hızınızda yapılır.
Muayeneden sonra ne görüldüğü ve tedavi planına nasıl yansıyacağı konuşulur. Başka bir neden yoksa online seanslara kaldığınız yerden devam edilir. Bir neden bulunursa tedavisi planlanır; gerekirse online takip buna göre düzenlenir.
Muayene korkusu online tedaviyle aşılabilir mi?
Muayene korkusu, online tedavide de üzerinde çalışılan konulardan biridir. Kademeli egzersizler bedeninizin dokunmaya ve girişe adım adım alışmasını hedefler. Gevşeme çalışmaları da muayene sırasında kasılmayı fark edip bırakmanıza yardımcı olur.
Muayeneye bu hazırlıktan sonra gelmek, çoğu kişi için daha yönetilebilir olur. Muayeneye hazır olup olmadığınızı seanslarda birlikte değerlendirirsiniz; tarih sizin hazır olduğunuz güne göre belirlenir. Online tedavinin genel akışı için: online tedavi seans seans nasıl ilerler?
Sık sorulan sorular
Muayene olmadan tedaviye başlayabilir miyim?
Evet. Bilgilendirme ve gevşeme çalışmaları muayeneden önce başlayabilir. Muayenenin ne zaman yapılacağına siz hazır olduğunuzda birlikte karar verilir.
Muayeneyi bulunduğum şehirde yaptırabilir miyim?
Bu durum birlikte konuşulur. Başka bir hekimin muayene ve tahlil sonuçları varsa paylaşmanız değerlendirmeye yardımcı olur.
Muayenede spekulum kullanılmak zorunda mı?
Hayır. Vajinismusta muayene, kişinin hazır olma durumuna göre planlanır. Gerekirse yalnızca dış muayene ya da ultrason gibi daha az zorlayıcı yollarla başlanabilir; ne yapılacağı önceden anlatılır.
Muayeneyi yarıda durdurabilir miyim?
Evet. Muayene sırasında istediğiniz an durdurabilirsiniz. Bunu önceden bilmek, birçok kişi için muayeneyi daha yönetilebilir kılar.
Kaynaklar
- American College of Obstetricians and Gynecologists. Female Sexual Dysfunction. Practice Bulletin No. 213. Obstet Gynecol. 2019;134(1):e1–e18.
- Lahaie MA, Boyer SC, Amsel R, Khalifé S, Binik YM. Vaginismus: a review of the literature on the classification/diagnosis, etiology and treatment. Womens Health (Lond). 2010;6(5):705–719.
- Reissing ED, Binik YM, Khalifé S, Cohen D, Amsel R. Vaginal spasm, pain, and behavior: an empirical investigation of the diagnosis of vaginismus. Arch Sex Behav. 2004;33(1):5–17.
- American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders, 5th ed., Text Revision (DSM-5-TR). 2022. Genito-pelvic pain/penetration disorder.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; tanı koymaz ve kişisel muayenenin yerini tutmaz. Şikâyetleriniz için bir hekimle görüşün.