Vajinal akıntı: hangisi normal, ne zaman hekime gitmeli?

Normal akıntı nasıldır?

Vajina kendini akıntıyla temizler. Normal akıntı berrak ya da beyazımsıdır, hafif bir kokusu olabilir. Yumurtlama döneminde daha bol ve kaygan, adetten önce daha koyu olabilir. Gebelikte ve doğum kontrol hapı kullanırken miktarı artabilir.

Hangi değişiklikler bir enfeksiyonu gösterebilir?

• Beyaz, kesik süt kıvamında, kaşıntılı: Mantar enfeksiyonu (kandida) olabilir.
• Gri-beyaz, balık kokulu: Bakteriyel vajinoz olabilir.
• Sarı-yeşil, köpüklü, kaşıntılı: Trikomonas olabilir.
• Kanlı ya da kahverengi, adet dışında: Değerlendirilmesi gereken başka nedenler olabilir.

Bu belirtiler yalnızca fikir verir; aynı görünüm farklı nedenlerle olabilir. Tanı muayene ve gerektiğinde basit testlerle konur.

Akıntı döngü boyunca nasıl değişir?

• Adet sonrası: Akıntı azdır, vajina daha kuru hissedilebilir.
• Yumurtlama dönemi: Akıntı artar, berrak, kaygan ve uzayan bir kıvam alır (yumurta akı gibi).
• Adet öncesi: Akıntı daha koyu, beyazımsı ve yapışkan olabilir.

Bu değişiklikler hormonların olağan etkisidir. Kendi döngünüzü takip etmek, neyin sizin için normal olduğunu fark etmenize yardım eder. Döngünüzü izlemek için adet takvimi aracını kullanabilirsiniz.

Hangi testler yapılır?

Akıntının nedenini anlamak için muayenede genellikle şunlar yapılır:

• Akıntının görünümünün ve vajina duvarının değerlendirilmesi
• pH ölçümü (vajinanın asitliği)
• Akıntı örneğinin mikroskopla incelenmesi
• Gerekirse kültür ya da cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlar için testler

Testler çoğu zaman aynı muayenede, kısa sürede yapılır ve nedenine uygun tedaviye yön verir.

Mantar enfeksiyonu ve bakteriyel vajinoz arasındaki fark

	Mantar enfeksiyonu	Bakteriyel vajinoz
Akıntı	Beyaz, kesik süt kıvamında	İnce, gri-beyaz
Koku	Genellikle yok	Balık kokusu, ilişki sonrası artabilir
Kaşıntı ve yanma	Belirgin	Genellikle hafif ya da yok
Neden	Kandida mantarının aşırı çoğalması	Vajinanın bakteri dengesinin bozulması
Eşin tedavisi	Genellikle gerekmez	Genellikle gerekmez

Trikomonas ise cinsel yolla bulaşan bir enfeksiyondur ve eşin de tedavi edilmesi gerekir. Benzer görünen şikâyetlerin tedavisi farklı olduğu için tanı muayene ve testlerle konur.

Ne zaman hekime gitmeli?

• Akıntının rengi, kokusu ya da kıvamı belirgin biçimde değiştiyse
• Kaşıntı, yanma, ilişkide ağrı ya da idrar yaparken yanma varsa
• Kasık ağrısı ya da ateş eşlik ediyorsa
• Şikâyet tedaviye rağmen tekrarlıyorsa
• Gebeyseniz

Korunmak için neler yapılabilir?

• Pamuklu iç çamaşırı kullanmak
• Vajinal duştan ve parfümlü ürünlerden kaçınmak
• Islak mayo ya da spor kıyafetiyle uzun süre kalmamak
• Cinsel yolla bulaşan enfeksiyonlara karşı prezervatif kullanmak

Tekrarlayan mantar enfeksiyonu

Bir yıl içinde üç ya da daha fazla mantar enfeksiyonu geçiriliyorsa tekrarlayan mantar enfeksiyonundan söz edilir. Bu durumda tanının kültürle doğrulanması, şeker hastalığı gibi kolaylaştırıcı etkenlerin araştırılması ve daha uzun süreli tedavi planlanması gerekebilir. Sık tekrarlayan enfeksiyonlar ilişkide ağrıya ve zamanla kasılmaya da yol açabilir (ağrılı ilişki).

Gebelikte ve menopozda akıntı

• Gebelikte: Akıntı miktarı artar; bu çoğu zaman normaldir. Ancak sulu ve sürekli akıntı, kanlı akıntı, kötü koku ya da kaşıntı varsa beklemeden değerlendirilmelidir (gebelik ve doğum).
• Menopozda: Hormon azalmasıyla akıntı azalır ve kuruluk artabilir. Menopoz sonrası kanlı ya da kahverengi akıntı her zaman değerlendirilmelidir (menopoz).